Vì sao chủng mới virus corona COVID-19 lây lan nhanh như vậy?

 16/03/2020  Đăng bởi: Hoàng Liên Sơn

Vì sao chủng mới virus corona COVID-19 lây lan nhanh như vậy?

Virus Corona mới (SARS-CoV-2) gây dịch COVID-19 có đột biến về gien giống virus HIV, tức khả năng bám vào tế bào con người có thể mạnh gấp 1.000 lần so với virus gây SARS, theo nghiên cứu của các nhà khoa học Trung Quốc.
Các nhà khoa học cho biết virus Corona gây SARS (Hội chứng hô hấp cấp tính nặng) xâm nhập vào cơ thể người bằng cách bám vào một protein thụ thể gọi là ACE2 trên màng tế bào. Và một số nghiên cứu ban đầu cho thấy SARS-CoV-2, chia sẻ khoảng 80% cấu trúc gien của virus gây SARS, có thể đi theo một con đường tương tự.

Nhưng protein ACE2 không tồn tại với số lượng lớn ở những người khỏe mạnh và điều này phần nào giúp hạn chế quy mô bùng phát dịch SARS trong giai đoạn 2002-2003, với khoảng 8.000 người trên thế giới mắc bệnh.
Các loại virus rất dễ lây lan khác, bao gồm cả HIV và Ebola, nhắm đến một loại enzyme có tên là furin, hoạt động như một chất kích hoạt protein trong cơ thể người.

Nếu thường xuyên theo dõi cập nhật mới nhất về tình hình dịch bệnh COVID-19, chúng ta sẽ thấy các trường hợp mắc bệnh liên tục tăng. Tính đến ngày 19/2/2020, thế giới đã ghi nhận 75.199 người dương tính với chủng mới virus corona. Con số này là cao hơn rất nhiều lần so với đại dịch SARS năm 2003. Điều này khiến người dân toàn cầu không khỏi hoang mang và đặt ra câu hỏi vì sao COVID-19 có thể lây lan nhanh như vậy?

Virus corona lây lan như thế nào?

Virus corona COVID-19 ban đầu xuất hiện từ nguồn động vật nhưng có khả năng lây lan từ người sang người. Sự lây lan từ người sang người xảy ra liên tục. Nó là chủng mới hoàn toàn chưa được xác định trước đó. Cùng với SAR-CoV, MERS-CoV, COVID-19 là những chủng coronavirus nguy hiểm. Khi xâm nhập vào cơ thể người sẽ gây ra hội chứng viêm đường hô hấp cấp, dẫn đến suy hô hấp, thậm chí tử vong. Chủng mới virus corona COVID-19 lây truyền qua 4 con đường chính:

⚡️ Lây qua tiếp xúc với dịch cơ thể của người bệnh (giọt nước bọt từ việc ho, hắt hơi, sổ mũi). 
⚡️ Lây trực tiếp: Do tiếp xúc với người bệnh, bao gồm cả việc bắt tay người bệnh mà không thực hiện các biện pháp phòng tránh.
⚡️ Lây truyền gián tiếp: Khi chúng ta vô tình chạm vào các bề mặt bị nhiễm virus, sau đó đưa lên mắt, mũi, miệng.
⚡️ Lây nhiễm qua đường phân: Những người chăm sóc bệnh nhân có thể bị phơi nhiễm virus khi xử lý các chất thải của người bệnh

Triệu chứng khi nhiễm chủng mới virus corona COVID-19

Các triệu chứng khi nhiễm virus COVID-19 khá giống với cảm lạnh. Do đó để xác định có mắc bệnh hay không cần thực hiện xét nghiệm. Triệu chứng COVID-19 có thể từ nhẹ đến nặng, bao gồm:

🍂 Đau nhức đầu, khó chịu.
🍂 Sốt cao (trên 38 độ).
🍂 Chảy nước mũi.
🍂 Ho hoặc đau họng.
🍂 Cảm thấy khó thở.
🍂 Đau cơ, mệt mỏi.

Thực tế, ở mỗi người bệnh do sức đề kháng khác nhau sẽ có biểu hiện khác nhau. Thời gian ủ bệnh COVID-19 từ 2 đến 14 ngày. Lúc này, trong cơ thể đã có virus nhưng chưa có dấu hiệu gì rõ ràng. Khi khởi phát, COVID-19 sẽ gây sốt, tổn thương đường hô hấp. Trường hợp nặng, gây viêm phổi khiến bệnh nhân tử vong, nhất là các trường hợp có bệnh nền.

Nguyên nhân khiến dịch bệnh do chủng mới virus corona COVID-19 lây lan rộng

Những người không có triệu chứng vẫn có thể lan truyền virus COVID-19.
Theo ước tính “rất thận trọng” của TS.Asok Kurup – Chủ tịch Hiệp hội tiến sĩ có chuyên môn bệnh truyền nhiễm, Học viện Y khoa (Singapore), mỗi người mắc bệnh COVID-19 có thể lây cho ít nhất 3 hoặc 4 người khác. Thực tế cho thấy, cơ chế lây nhiễm của virus này gần giống với H1N1 hay cúm hơn là SARS. Nó có thể lây nhiễm ngay khi các triệu chứng vẫn còn nhẹ, thậm chí những người không có triệu chứng (không có dấu hiệu bị bệnh). Có nghĩa là những người này có thể truyền virus trước khi phát bệnh mà không phát hiện được. Bởi vậy, số ca nhiễm COVID-19 cứ liên tục tăng, một “sự lây lan chưa từng thấy”.
“Số lượng lớn những người không có triệu chứng bị bệnh hoặc có các triệu chứng thứ yếu, ví dụ như cảm lạnh thông thường, có thể nhiều hơn 4 lần so với số bệnh nhân mà chúng ta đang hiện đang thấy. Họ chính là những người phát tán virus”, TS. Leong Hoe Nam (Trung tâm Chuyên gia Mount Elizabeth Novena) cảnh báo. 

Du lịch quốc tế chính là nguyên nhân khiến dịch bệnh lây lan nhanh

Mặc dù ngay sau khi WHO phát cảnh báo COVID-19 là tình trạng y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế, nhiều quốc gia đã có sự đình chỉ và hạn chế các chuyến bay đi và đến Trung Quốc và các nước khác. Tuy nhiên, điều này vẫn không đủ để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh. Nói một cách dễ hiểu hơn thì rất nhiều người nhiễm bệnh COVID-19 nhưng không có triệu chứng trên khắp thế giới có thể vẫn đang đi du lịch và việc truyền bệnh là hoàn toàn có khả năng.

Do chủng mới virus corona (COVID-19) chưa từng được xác định trước đó, các giai đoạn lây bệnh vẫn trong giai đoạn nghiên cứu thì mỗi cá nhân nên chủ động bảo vệ bản thân và gia đình bằng cách thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh theo khuyến cáo của Bộ Y tế.