Gỗ gõ đỏ là gỗ gì? Có mấy loại gõ đỏ? Ưu nhược điểm như thế nào?

 27/12/2019  Đăng bởi: Hoàng Liên Sơn

I. Gỗ gõ đỏ là gì? Có mấy loại gõ đỏ?

- Gõ gõ đỏ có tên khoa học là: Afzelia xylocarpa, thuộc thực vật họ đậu ( Fabaceae ).

- Cây gỗ đỏ là cây gỗ phát triển chậm, thường phân bố trong rừng xanh hoặc rừng nửa rụng lá, thường mọc trên các loại đất có thành phần cơ giới trung bình, tầng đất thấp, đất bằng hay sườn thoát nước, là loại cây ưa sáng.
- Gõ đỏ là loại cây phân cành thấp, cành non nhẵn, lá chét có hình trái xoan dài 5 - 6 cm đầu lá nhọn, gốc lá tù hoặc gần tròn, phiến lá nhẵn, đây là loại gỗ lớn cao từ 25 - 30m, thân thẳng tròn, vỏ màu xám trắng và khá sần sùi.
 - Vào tháng 3 - 4 cây gõ đỏ nở hoa, với các chùm hoa hình chùy mọc ở đỉnh cành, đây là loại hoa lưỡng tính có màu trắng hoặc hồng dài từ 5 - 12mm mặt trong có lông.
 - Vào tháng 10 - 11 cây gỗ đỏ cho quả hình quả đậu, có hạt hình trứng, dày, vỏ với màu nâu hoặc nâu thẫm, quả gõ đỏ dày từ 15 - 20cm, khi già hóa màu nâu thẫm chứ từ 5 - 8 hạt, hạt gõ đỏ có khả năng tái sinh rất mạnh.

 II. Hiện nay, gỗ gõ đỏ có ở một số khu vực sau:

- Tại Việt Nam: Tại nước ta, gỗ gõ đỏ có ở một số tỉnh thành phía Nam như: Gia Lai, Lâm Đồng, Huế, Kontum…
- Trên thế giới: Thường phân bố ở miền nhiệt đới, khu vực Châu Á, Đông Nam Á như: Trung Quốc, Lào, Thái Lan, Nhật Bản, Việt Nam. 
- Gỗ gõ đỏ thuộc nhóm gỗ thứ I, là loại gỗ quý hiếm được liệt kê trong sách đỏ Việt Nam.

Phân loại gỗ gõ đỏ thế nào?

Theo nghiên cứu, gỗ gõ đỏ được chia thành 2 loại chính: Gỗ gõ đỏ Lào và gỗ gõ đỏ Nam Phi.
+ Gỗ gõ đỏ Lào: Được khai thác từ những cây gõ đỏ trong rừng tự nhiên ở Lào. Các cây này thường có tuổi đời hàng trăm năm. Gỗ đỏ Lào có màu đậm, cây gỗ nặng và các đường vân gỗ rất đẹp, nên giá sản phẩm cũng khá cao. 
+ Gỗ gõ đỏ Nam Phi: Là loại gỗ được khai thác trong các khu rừng ở Nam Phi. Tuổi đời của gỗ thường không cao. Vì vậy gõ đỏ Nam Phi có trọng lượng nhẹ, màu gỗ nhạt hơn và vân không đẹp bằng gõ đỏ Lào.

III. Cách nhận biết gỗ gõ đỏ:

Nhận biết gỗ gõ đỏ khi còn là cây gỗ rừng

Hãy căn cứ vào một số đặc điểm sau để nhận biết gỗ gõ đỏ ở dạng nguyên sơ: 

Đặc điểmCách nhận dạng
Chiều caoChiều cao trung bình của 1 cây gõ Đỏ là khoảng 25 cm
dài tầm 5-6cm, phiến lá nhẵn, giống lá chét
CànhNhiều cành non, cành được phân khá thấp
QuảGiống quả đậu, dày tầm 15-20cm, vỏ nâu hoặc nâu thẫm

Nhận biết gỗ gõ đỏ khi cắt thành thớ, lát

Kiểu vân: Khi cắt gỗ gõ đỏ thành thớ, bạn sẽ thấy chúng có các đường vân lớn xen lẫn các giác gỗ màu vàng, đen rải rác, không có sự đồng đều. Theo ý nghĩa phong thủy, những giác gỗ vàng và đen tượng trưng cho sự hòa hợp giữa âm và dương trong vũ trụ. 

Nhận biết gỗ gõ đỏ khi đã thành sản phẩm

Khi gỗ gõ đỏ đã thành sản phẩm đồ nội thất, bạn vẫn có thể nhận ra sản phẩm nội thất gỗ đó có phải được làm bằng gỗ hay không bằng cách: 
- Cầm một miếng gỗ chưa được lắp ráp hoàn chỉnh để xem chúng có nặng không, cầm chắc tay không? Nếu đúng là cực nặng và nắm rất chắc thì đúng là gỗ gõ đỏ do dòng gỗ này thường có trọng lượng nặng hơn các loại thông thường.

Ưu, nhược điểm của gỗ gõ đỏ trong ngành nội thất gỗ

Ưu điểm

 Gỗ gõ đỏ tự nhiên lâu năm nên gỗ độ cứng cao, giúp loại gỗ này chịu lực va đập lớn, chống chịu nước tốt. Hơn nữa thớ gỗ lại dày mình. Do vậy, chúng rất bền, dùng được lâu dài với thời gian.
 Gỗ gõ đỏ còn có khả năng thích nghi với môi trường tuyệt vời nên gỗ không bị mối mọt, ẩm mốc. Chính vì thế, chúng được dùng tại nhiều nước khác nhau, được chế tạo thành nhiều đồ mỹ nghệ như: Phản gỗ, bàn ghế gỗ, giường gỗ...
 Đường vân của gỗ gõ đỏ có màu nâu đỏ, đậm, những giác gỗ không có sự chênh màu giữa các chỗ mà tương đối đồng đều. Ngoài ra, vân gỗ có sự độc đáo, lạ mắt khi có hình cuộn xoắn bên cạnh các đường đều, rõ nét như thường thấy.
 Gỗ gõ đỏ tự nhiên có tính chất cứng, nên không dễ bị cong vênh, nứt nẻ. Do đó, đảm bảo cho quá trình sử dụng luonn ổn định.
 Với đồ nội thất, việc chạm khắc lên gỗ rất khó và kỳ công do không phải dòng gỗ nào cũng dễ để làm. Nhưng, với gõ đỏ, người thợ khắc có thể chạm khắc dễ dàng do loại gỗ này khá mượt, mịn, có độ bắt vít cao. Vì thế, các nghệ nhân sẽ thoải mái chế tác ra các kiểu dáng nội thất cao cấp, đa dạng mẫu mã, chủng loại hơn nữa.

Nhược điểm 
 Tuy có nhiều ưu điểm có lợi song gỗ gõ Đỏ lại có nhược điểm lớn liên quan đến giá cả. Vì gỗ gõ đỏ tự nhiên ngày càng khan hiếm nên gỗ gõ đỏ thường có giá trị đắt đỏ, không sẵn có trên thị trường hiện nay.
 Bên cạnh đó, do gỗ gõ đỏ có khối lượng rất nặng nên việc chế tạo, gia công thành sản phẩm hoàn chỉnh cũng mất nhiều thời gian và không hề đơn giản khi bước vào khâu sản xuất.